Yılbaşı döneminde geçici iş: Kargo, depo ve mağazada haklarınız
Kasım-Ocak arasında açılan dönemsel kargo, depo ve mağaza işlerinde sözleşme, SGK, fazla mesai, 1 Ocak çalışması ve yıllık izin kuralları sade dille.
16 Kasım 2026 · 4 dk okuma
Kasımın ortasından itibaren indirim günleri, yılbaşı alışverişi ve hediye siparişleri art arda gelir. Kargo aktarma merkezleri, e-ticaret depoları, mağazalar ve paketleme atölyeleri bu yoğunluğu karşılamak için birkaç haftalık ya da birkaç aylık dönemsel personel arar. İlanlarda “dönemsel”, “sezonluk”, “part-time” ya da “kampanya dönemi” gibi ifadeler görürsünüz.
Bu işler hem ara dönemde gelir sağlamak hem de bir firmaya kendinizi tanıtmak için iyi bir fırsattır. Üstelik iş piyasası şu sıralar biraz daha zorlu: TÜİK'in açıkladığı Eylül 2026 verisine göre mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı yüzde 8,4'e yükseldi. Böyle bir dönemde geçici bir işle boşluğu doldurmak mantıklı olabilir. Ama işe başlamadan önce haklarınızı bilmek, sonradan yaşanacak sürprizleri önler.
Geçici iş hangi sözleşmeyle yapılır?
Dönemsel işlerde genellikle üç tür çalışma görürsünüz:
- Belirli süreli sözleşme: Başlangıç ve bitiş tarihi bellidir, örneğin 20 Kasım ile 10 Ocak arası. İş Kanunu bu sözleşmenin yazılı yapılmasını ister.
- Kısmi süreli (part-time) sözleşme: Haftada tam zamanlı çalışandan belirgin şekilde daha az saat çalışırsınız. Örneğin haftada 3 gün, günde 8 saat.
- Çağrı üzerine çalışma: İşveren ihtiyaç olduğunda sizi çağırır. Bu da yazılı sözleşmeyle yapılır.
Hangisi olursa olsun, sözleşmeyi imzalamadan önce okuyun ve bir kopyasını isteyin. Başlangıç tarihi, bitiş tarihi, ücret, çalışma saatleri ve vardiya düzeni yazılı olmalıdır.
Geçici çalışan da sigortalı olmalı
İki haftalık bir iş bile olsa işverenin sizi işe başlamadan önce SGK'ya bildirmesi gerekir. “Önce bir hafta deneyelim, sonra sigorta yaparız” teklifi doğru değildir.
Sigortanızın yapılıp yapılmadığını kendiniz kontrol edebilirsiniz:
- e-Devlet'e girin.
- “SGK Tescil ve Hizmet Dökümü” hizmetini açın.
- İşe başladığınız tarihte o işyerinin görünüp görünmediğine bakın.
İlk haftanın sonunda bu kontrolü yapmayı alışkanlık hâline getirin. Sigortasız çalışmak hem bugünkü haklarınızı hem de ileride emeklilik ve işsizlik maaşı gibi haklarınızı etkiler.
Geçici çalışan daha az hakka mı sahiptir?
Hayır. İş Kanunu, belirli süreli ve kısmi süreli çalışanların yalnızca sözleşmeleri bu türde olduğu için kalıcı ve tam zamanlı çalışanlardan farklı tutulmasını yasaklar. Haklı bir neden yoksa aynı işi yapan kişiyle aynı kurallara tabisiniz.
Buradaki tek fark, ücret ve paraya bağlı bazı hakların çalıştığınız süreyle orantılı verilmesidir. Örneğin yarı zamanlı çalışıyorsanız ücretiniz de buna göre hesaplanır. Yemek, servis gibi imkânların size de verilip verilmeyeceğini mülakatta sormaktan çekinmeyin.
Part-time ve çağrı üzerine çalışmada saatler
Çağrı üzerine çalışmada kanun bazı güvenceler koyar:
- Sözleşmede haftalık süre yazmıyorsa çalışma süresi haftada 20 saat kabul edilir.
- Bu süre için sizi çağırsalar da çağırmasalar da ücrete hak kazanırsınız.
- Aksi kararlaştırılmadıysa işveren sizi en az 4 gün önceden çağırmalıdır.
- Günlük süre yazılı değilse her çağrıda en az 4 saat üst üste çalıştırılmanız gerekir.
Bu yüzden sözleşmede haftalık ve günlük saatlerin açıkça yazmasını isteyin.
Yoğun dönemde fazla mesai
Yılbaşı yoğunluğunda uzun vardiyalar sık görülür. Haftalık normal çalışma süresi en fazla 45 saattir. Bunun üzerindeki her saat fazla çalışmadır ve normal saat ücretinin yüzde 50 fazlasıyla ödenir. Fazla çalışma için yazılı onayınız alınmalıdır.
Tuttuğunuz saatleri kendiniz de bir yere not edin: hangi gün kaçta girdiniz, kaçta çıktınız. Ödemeyi kontrol ederken çok işinize yarar. Hesabın ayrıntısını fazla mesai rehberimizde bulabilir, tutarı fazla mesai hesaplama aracıyla görebilirsiniz.
1 Ocak'ta çalışırsanız
1 Ocak yılbaşı günü genel tatildir; 31 Aralık ise normal iş günüdür. Kargo ve perakende gibi bazı işyerleri 1 Ocak'ta da çalışabilir. Bu durumda kanuna göre o gün için normal ücretinize ek olarak bir günlük ücret daha ödenir. Yani 1 Ocak'ta çalışan kişi, o gün için toplamda iki günlük ücret almış olur.
Deneme süresi, izin ve işin bitişi
- Deneme süresi: Sözleşmeye deneme kaydı konabilir; süresi en çok 2 aydır. Bu sürede taraflar bildirim süresi ve tazminat olmadan ayrılabilir, ama çalıştığınız günlerin ücreti mutlaka ödenir. Ayrıntılar için deneme süresi yazımıza bakabilirsiniz.
- Yıllık izin: Yıllık ücretli izin için en az bir yıl çalışmak gerekir. Kanun, niteliği gereği bir yıldan kısa süren mevsimlik ve kampanya işlerinde yıllık izin kurallarının uygulanmayacağını da açıkça yazar.
- İşin bitişi: Belirli süreli sözleşme, yazılı tarih gelince kendiliğinden sona erer. İhbar süreleri kural olarak belirsiz süreli sözleşmeler içindir. Son maaşınızın ve varsa fazla mesai ücretinizin eksiksiz ödendiğini kontrol edin.
- Kalıcı işe dönüşme: Esaslı bir neden olmadan belirli süreli sözleşmeler art arda yenilenirse, sözleşme başlangıçtan itibaren belirsiz süreli sayılabilir.
Dönemsel ilanlarda dikkat edilecekler
Yoğun dönemler, sahte ilanların da arttığı zamanlardır. Şunlara dikkat edin:
- İşe girmek için sizden ücret, eğitim parası ya da depozito istenmesi kabul edilemez.
- Firma adı, adres ve iletişim bilgisi belirsizse temkinli olun.
- Kimlik fotoğrafınızı ve banka bilgilerinizi yalnızca işe başladığınız, gerçek olduğundan emin olduğunuz firmaya verin.
Daha fazla uyarı işareti için sahte iş ilanları rehberimizi okuyabilirsiniz.
Geçici işi kalıcı fırsata çevirmek
Yılbaşı sonrası pek çok firma, yoğun dönemde iyi çalışan kişilerden bazılarını kalıcı kadroya almak ister. Şunlar fark yaratır:
- Vardiyanıza zamanında gelin, gelemeyecekseniz önceden haber verin.
- Öğrendiğiniz işi (el terminali, ayrıştırma, kasa, paketleme) özgeçmişinize ekleyin.
- Dönem bitmeden amirinize kalıcı pozisyonlarla ilgilendiğinizi kibarca söyleyin.
Dönemsel ve kalıcı ilanlara KariyerBox'tan bakın
Bulunduğunuz şehirdeki depo, kargo, mağaza ve üretim ilanlarını ilanlar sayfasında görebilirsiniz. Ücretsiz aday kaydı oluşturursanız size uygun ilanlar çıktığında haberdar olursunuz. Yoğun dönem için personel arayan işverenler de işveren sayfamızdan ilan verebilir.
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Kendi durumunuza özel sorularınız için ALO 170 hattına, SGK'ya ya da bir iş hukuku avukatına başvurabilirsiniz.